Boven gasvelden (2)

Boven gasvelden (2)

Een gasbel van zo’n 260 miljoen jaar

Het beeft in Groningen. Zover is duidelijk. Het ook wel bekend dat het door de gaswinning komt. Hoe zit dat nou eigenlijk. Hoe ziet zo’n gasbel eruit en waar ligt dat nou precies?
Heel simpel gedacht denk je aan een grot diep onder de grond waar gas in zit. Zo dacht ik vroeger. Ik mopperde dan ook. Hoe kunnen ze nou denken dat als je een ruimte onder vele lagen aarde leeghaalt, door het gas eruit te halen, het niet inzakt?
Dat ik niet de enige ben die het zo zag, werd me ook al snel duidelijk. Het zit hem in de naam. Een bel doet je denken aan een rond en hol iets, als een zeepbel. Het spreekt tot de verbeelding.

Slochteren en omstreken

Ik weet nog dat ik als kind, opgroeiend in een Gronings dorp zo’n 40 kilometer van Slochteren, al wist van de gasbel bij Slochteren. Ik maakte er zelfs foute grapjes over. Je raadt t misschien wel. Als je bijvoorbeeld hachee had gegeten, zat er in je buik een gasbel zo groot als bij Slochteren. Dat soort grapjes. Erg fout. Gemaakt door een kind, het wordt me vast wel vergeven.
Goed. Deze anekdote diende even om aan te geven waar die bel zat. Het is namelijk bij Slochteren dat de NAM de put sloeg om het aardgas te winnen. Dit was echter nog maar het begin, later bleek hoe groot het veld eigenlijk was. Het strekt zich uit onder een groot deel van Groningen. Als je een rondje om het ‘Groningenveld’ zou rijden, kom je onder andere langs Usquert, Warffum, Bedum, de stad Groningen, Kielwindeweer, Veendam en Delfzijl. Met als middelpunt Loppersum.
Ik weet dat daar 30 jaar geleden al bevingen waren. Als kind ving ik, al dan niet geoorloofd, nog wel eens gesprekken op van ‘de grote mensen’. Mijn ouders hadden goede vrienden in Loppersum wonen. Blijkbaar heb ik ooit iets over scheuren in muren gehoord. Ik vond het best eng. Gelukkig woonde ik in Baflo. Loppersum was een wereldreis ver weg. Dacht ik toen.

Het ontstaan

Ooit was er een tijd dat we in Nederland alle dagen in onze zwemkleding konden lopen. Er heerste een tropisch klimaat. Nou is altijd in een bikini ook niet alles. Zeker niet als je de badplaatsen aan een zompig moeras moest bouwen en je kon pootjebaden in stinkend blubberwater. Ja, ik weet dat er nu serieus mensen zijn die dat ter ontspanning doen. Echt.
Gestreste mensen hadden we echter nog niet 310 miljoen jaar geleden. Sterker nog, er waren toen nog geen mensen te bekennen. Wel tropische planten en bomen die het goed deden op die drassige grond. De resten daarvan rotten weg op de bodem van het moeras. In de loop van 30 miljoen jaar kwam daar een laag zand over. Nog eens 20 miljoen jaar later werd dit geheel overstroomd met zeewater. Wat in de miljoenen jaren daarna weer verdampte en een zoutlaag achter liet. Zo werd de bodem in verschillende lagen opgebouwd. Elke laag drukte weer op de onderliggende, waardoor plantenlagen veranderden in steenkool, waaruit gas gevormd werd.
Dit gas hoopte zich op in het zand omdat het niet door de zoutlaag heen kon. Een hermetisch sluitende laag van zout dus. Beter afgesloten dan de beveiliging van een Belgische luchthaven in ieder geval. Al is dat weer een heel ander verhaal.
Zoals de boeven toch door de Belgische beveiliging wisten te dringen, zo vond de NAM ook een gaatje. Beter gezegd, bóórde de NAM een gaatje, meerdere zelfs. Dwars door aardlagen die daar miljoenen jaren geleden al zijn neergelegd. Op zoek naar dat aardgas zo’n 3 kilometer onder de grond. Niet in die grot, maar tussen samen geperst zand, door de druk nu poreus steen. Zandsteen. Ze vonden het. Bij Slochteren. Nu zo’n 44 jaar geleden.

Best bizar

Als je erover nadenkt. Wat 310 miljoen jaar geleden nog resten van planten en bomen waren die groeiden in een tropisch klimaat, dat levert ons nu warmte in de huizen op. Plus een groot deel van de welvaart van ons nu vaak zo koude kikkerlandje. Plus bevingen. Plus werk. Plus scheuren in muren. Plus. Een heleboel stof tot nadenken, dus, tot schrijven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *